اسلامی

له واده نه اعراض (پرهېز) کول:

۵- دغه درې جهاته د انسان له ژوند او د بشریت له هغو فاضله مقوماتو سره کلک اتصال او پيوستون لري کوم چې په اختصاصي ټوګه د بشري فطرت د تنظیم تقاضاء کوي او په هغه سره انسان له نورو حیواناتو امتیاز پیدا کوي.
د فعال او کاسب انسان او مسخر حیوان تر منځ فاصل حد ټاکي نسل او نسب یې ساتي او بیا خپل نفس په دغو حلقاتو کې داسې ګوري، لکه چې خپل ځان په خپل ذات کې ګوري او همدغه تنظیم دی خپل مسؤلیت ته ملتفت کوي او خپل ژوند په خپله شخص پورې منحصر نه بولي او نه یې اعتبار د وجود او هستۍ له هغو عناصور نه ساقط کېږي، چې د لوړ ژوندانه ماڼۍ د هغو په اساس ولاړه ده دا ده د هغه چا برخه چې د واده او ازدواج ارزښت پېژني او د هغه په لار کې کوشش کوي او هغه ته د ورسېدو لپاره لارې چارې او ګودرې لټوي او د هغه په مدرسه کې داخل شوی دی.
مګر هغه کسان چې له واده او ازدواج نه مخ اړوي او د واده د تکالیفو او د هغه د غوښتنو د عمل په مقابل کې خپله ناتواني پلمه نیسي او لا هغه د خپل حریت مانع اومخل بولي په حقیقت کې د هغه انسانیت معنی یې پېژاندلې نه ده او لا تجاهل ترې کوي د کوم به صورت او بڼه چې پیدا شوی دی او د دې وړدی چې د قوم پوهان په هغوی د ژوند دائره تنګه کړي تر څو چې د انسانیت له محیط نه وتښتي او د وحوشو او حیواناتو په ځنګلونو کې ځای ونیسي.
ازدواج میثاق او تړون دی:
۶- قرآن کریم د خلکو په فردي کورنۍ او ملي ژوندانه کې د ازدواج منزلت ته نظر کړی او هغه یې تر دې پورته او لوړ ګڼلی چې التزامات یې په ایجاب، قبول او شاهدانو پوره شي او اتمام ته ورسېږي، بلکه هغه یې یو داسې میثاق بللی چې یوازې هغه ضمائر یې د مسئولیت له توانه وتی شي چې د میثاق په معنی پوهېږي او خپل ټول مساعي د هغه او له هغه سره د وفا به لار کې په کار واچوي او له شدائدو او سختیو سره د مخامخ کېدو باوجود د هغه له نقض او ماتولو ځانونه ژغوري او بیا یې په دې هم اکتفا نه ده کړې چې هغه مدعي یوه میثاق وي.
د دې د پاره چې ښځه او ازدواج عقد د هو سرانانو او بلهوسو د هوس بازیچه نشي هغه یې د غلیظ په صفت موکد کړی او قوي عهد یې بللی دی. تر څو چې یې انحلال متعذر وي تر څو چې د دواړو زړونه سره مربوط او تړلی وي او په ګډه سره خپل مصالح وساتي، خپل خیر او شر سره شریک وبولي او شعوریې سره یو شي او رغبتونه یې ملاقي او پيوسته شي د یوه او بل په سترګو او زړه کې ځای ولري او یو هم خپله ارتباط او خپله علاقه او خپل وجایب هېر نه کاندي او نه د مرګ تر ورځې پورې د دوی په علاقه کې خلل راشي، که غواړئ په دې باره دغه آیت ولوله.«وان اردتم استبدال زوج مکان زوج و آتیتم احد اهن قنطارا فلا تأخذ وامنه شیأ اتأ خذونه بهتانا و اثما مبینا و کیف تأ خذونه و قدافضی بعضکم الی بعض وا خذن منکم میثا قا غلیظا»یعنې که غواړئ چې خپله ښځه بدله کړئ او په ځای یې بله ښځه وکړئ او خپلې لومړنۍ ښځې ته مو ډېر څه په مهر کې ورکړئ اوس لازم دی چې هیڅ شی بېرته ترې وانخلئ آیا غواړئ چې په ناحقه برالا ګنا‌ء هغه بېرته ترې واخلي او څنګه مو زړه مني چې بېرته یې ترې واخلې په داسې حال کې چې تاسې له هغې نه او ښځو له تاسې نه سخت او کلک عهد اخیستی دی.
«هن لباس لکم و انتم لباس لهن» یعنې ښځې ستاسې او تاسې د خپلوماینو لباس یاستي او څنګه چې تن بې لباسه او لباس بې تنه بې خونده او بې ارزښته وي همدارنګه د نارینه ژوند یې ښځې او د ښځې ژوندی بې نارینه بې کیفه او بې خونده وې او که تاسې د دغې خبرې معنی ته ځیر شې درمعلومه به شي چې د ښځې او مېړه تر منځ رابطه له هغې رابطې نه ډېره قوي اولوړه ده چې دوستانو زوی او پلار او نورو خپلوانو ترمنځ وي او دا به هم درته معلومه شي چې دغه عقد لکه چې ځينې کسان(چې په حقیقت نه پوهېږي او نه یې په ژوند کې په وضع پوهېږي) ګمان کوي د نور عقدونو په شان نه دې چې فائده یې یوې خواته راجع وي او انحلال او فسخ یې په ژوندانه تاثیر وراچوي او هغه کسان چې د نکاح عقد د نورو عقودو په څېر ګڼې د هغوی په زړونو باندې د خدای د دې فرمودې انوار نه دي ځلېدلي چې فرمایي:«ولهن مثل الذی علیهن بالمعروف» یعنې ښځې په معروفه توګه د تکالیفو په اندازه حقوق لري او بایده دی چې په معروفه توګه یې د حقوقو رعایت وشي.
کوم وخت چې څوک غواړي چې د میثاق د کلیمې په معنی پوه شي او د هغې د استعمال موارد ځانته معلوم کاندي ورته ښکاره به شي چې دغه کلیمه یوازې د عبادت او د خدای د توحید په باب په قرآن کې راغلې ده او بیا یوازې د ازدواج په باره کې ذکر شوی ده او دا د قرآن په نظر کې د ازدواج د مرتبې د لوړتیا ښکاره دلیل او ثبوت دی چې د هغه له هغو کلیماتو سره مقرون ذکر کړي چې دایمان او توحید په مورد کې استعمال شوې یې دي.
دا دی د ازدواج منزلت په بشري سننو کې او د خدای په حکم او کتاب کې او له دې څخه د خپل ځان، خپله ملت او انسانیت په نسبت د هغو کسانو د جرم اندازه لګېدی شي چه له ازدواج نه اعراض کوي او د هغو نورو د جرم په اندازه هم پوهېدی شي چې ازدواج د خپلې خوسرانۍ او لوبو بازیجه ګرځوي اولکه بیع او شرا عقد یې ګڼې او هر وخت چې وغوړاې هغه فسخه کوي او لوبې او مسخرې پرې کوي.
ژباړه: محمدشاء ارشاد

نظر بدهید